Tarihi | Ana Sayfa

Tarihte Çankırı

26 Şubat 2010 Yazan  
Kategori Tarihi

 Anadolu’nun tarihi gibi Çankırı’nın tarihi de çok eskilere dayanır. Milattan önce 1200’lü yıllara kadar Hitit devletinin hakimiyeti altındaydı. Bu devlet yıkılınca bu bölge Paflagonlar’ın eline geçti. Tabi ki o zaman “Gangra” adıyla anılan şehrimiz bu devletin bir parçası oldu. Daha sonra Pontus devletine ve ardından Galatlar’ın eline geçti. Hatta bir dönem Galatların merkezi, başkenti oldu. Çankırı M. Ö. 25 yılında Bizanslıların eline geçti. Bu dönemde kentimize “Germanikopolis” adı verildi ve “sürgün yeri” olarak kullanıldı.  Uzun süre Bizans idaresinde kaldı. Emeviler döneminde birkaç defa İslam orduları kenti almaya teşebbüs etsele de kalenin sağlamlığı ve iyi korunması sebebiyle başarısız olmuşlardır. Bu sebeple zamanın tarihçileri Çankırı’ya “Demirkale” sıfatını takmışlardır. Bildiğiniz gibi 1071 yılında Selçuklu Sultanı Alpaslan Gazi tarafından Anadolu kapıları Müslüman Türklere açılmıştır. Alpaslan Gazinin komutanları hızla Anadolu’ya yayılmaya başlamışlardır. Bu komutanlardan birisi olan Emir Karatekin aynı yıl “demirkale” diye de söz edilen Çankırı’yı 1074’te fethetmiştir. Çankırı’yı bize kazandıran bu Türkmen Beyi Emir Karatekin’in türbesi kalenin içindedir Kent 1106’da  Danişmentoğulları’nın idaresi altına girmiştir. Bu sıralarda yapılan meşhur Haçlı seferleri sırasında Bizanslılar şehri yeniden almak için çok uğraşmışlardır. Kalenin iyi korunması sebebiyle genelde başarısız olmuşlardır. Bir defa Bizansın eline geçmiştir. Fakat kısa süre içinde yeniden alınmıştır. Çankırı bu dönem içerisinde zaman zaman Anadolu Selçuklularının ve Çobanoğullarının yönetimine de girmiştir. 14. Yüzyılda ise Candaroğulları’nın idaresine girmiştir. Yıldırım Bayezid Çankırı’yı Osmanlıya kattıysa da 1402 yılında Timurlenk’e Ankara Şavaşında  yenilince kentin denetimi Sinop Beyi İsfendiyarın eline geçti. Butün Anadoluda büyük kargaşaların ve kardeş kavgalarının olduğu bu Fetret devrinde İsfendiyar Beyin oğlu Kasım Bey Osmanlının tarafında oldu ve I. Mehmet tarafından kentin yönetimi de Kasım Beye verildi. II. Murat döneminde İsfendiyar Bey Çankırı’yı tekrar ele geçirmiştir. Fakat kısa süre içerisinde tekrar Osmanlılara geçmiştir ve Cumhuriyete kadar da öyle kalmıştır. Osmanlı döneminde şehrin idari yapısı bir çok defa değişmiştir. Uzun yıllar Anadolu vilayetine bağlı bir Sancak merkezi olarak kalmıştır. O devre ait kayıtlardan1521 tarihli tahrir defterine göre merkez ilçeden başka 8 kazası daha vardı. Bunlar, Koçhisar, Milan, Kurşunlu, Çerkeş, Tosya, Kargu, Kalecik ve Karıpazarı idi. Daha sonra Keskün nahiyesi de Çankırı’ya bağlandı. Değişik zamanlarda bu idari durumda bazı değişiklikler olmuştur. Zaman zaman Ankara ve Sivas vilayetlerine de bağlanmıştır.  En son 1846’da  Kastamonu vilayetine bağlanmıştır. Kaynaklara göre bu yıllarda Çankırı’nın 3 kazası, 7 nahiyesi ve 714 köyü bulunuyordu.

1922 yılında 1462 sayılı yasayla Kastamonu’dan ayrılıp il olmuştur. Şimdi merkez ilçeyle birlikte 12 kazası bulunmaktadır.